Preeklampsi nedir? Gebelik zehirlemesi nedir?

Preeklampsi, Afyonkarahisar halkının deyimi ile gebelik zehirlemesi nedir? Preeklampsi, genellikle gebeliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan, yüksek tansiyonla birlikte seyreden ve anne ile bebeği etkileyebilen bir gebelik komplikasyonudur. Çoğu zaman tansiyon yüksekliğine idrarda protein kaybı da eşlik eder. Bazı durumlarda ise karaciğer, böbrek veya kan değerlerindeki değişiklikler tabloya eklenebilir. Doğum sonrasında da nadiren ortaya çıkabileceği için, bu dönemde de belirtilere dikkat etmek gerekir.

Preeklampsi Neden olur?

 
Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Plasentanın gelişimi ve rahim damarlarıyla uyumu ile ilgili bir sorun olduğu düşünülür. Bazı durumlarda risk daha yüksektir:

• İlk gebelik
• Önceki gebeliklerde preeklampsi öyküsü
• Gebelik öncesinde var olan yüksek tansiyon, diyabet veya böbrek hastalığı
• İkiz ve üçüz gebelikler
• İleri anne yaşı
• Aile öyküsünde preeklampsi bulunması
• Obezite

Bu risklerin olması hastalığın kesin gelişeceği anlamına gelmez; risk taşımayan gebelerde de görülebilir.

Hangi belirtilere dikkat edilmeli?

 
Preeklampsi bazen hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir, bu yüzden her kontrolde tansiyon ölçümü ve idrar tahlili önemlidir. Şu belirtilerden biri fark edildiğinde gecikmeden doktora başvurulmalıdır:

• Geçmeyen şiddetli baş ağrısı
• Görmede bulanıklık, gözde çakmak çakmak ışık görme
• Üst karın bölgesinde, özellikle sağ tarafta ağrı
• Ani ve belirgin yüz, el ve ayak şişliği
• Kısa sürede aşırı kilo alımı
• Nefes darlığı veya bulantı-kusma

Preeklampsi tanısı nasıl konur?

Tansiyon ölçümü, idrarda protein bakılması ve gerekli görüldüğünde kan tahlilleri ile tanı konur. Bebeğin gelişimi ve su miktarı ultrasonla, plasental kan akımı ise Doppler ile değerlendirilebilir.

Takip ve yaklaşım

Hastalığın şiddetine ve gebelik haftasına göre izlem sıklığı belirlenir. Hafif olgularda yakın takip yapılabilirken, bazı durumlarda hastanede izlem ve ilaç tedavisi gerekebilir. Preeklampsinin kesin tedavisi doğumdur; doğumun zamanı ve şekli anne ile bebeğin durumuna göre kadın doğum uzmanı tarafından planlanır.

Neler yapılabilir?

Düzenli gebelik kontrollerine gitmek, tansiyon takibini aksatmamak, doktorun önerdiği ilaç ve desteklere uymak ve kronik hastalıkları kontrol altında tutmak en önemli adımlardır. Bazı yüksek riskli gebelerde doktor, belirli bir hafta itibarıyla düşük doz aspirin önerebilir. Bu, mutlaka hekim kararıyla kullanılması gereken bir uygulamadır; kendi başınıza ilaç başlamayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Yukarıda sayılan belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden Afyonkarahisar'da bulunan polikliniğimze başvurun.

İsa Şükrü ÖZ

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı

Afyonkarahisar Özel Fuar Hastanesi