Endometriozis Nedir?

Endometriozis, rahmin iç tabakasına (endometrium) benzeyen dokunun rahim dışında, örneğin yumurtalıklarda, tüplerde veya karın zarının çeşitli bölgelerinde yerleşmesidir. Bu dokular da adet döngüsündeki hormonlara yanıt verir. Her ay kanama eğilimi gösterdiği için çevrede iltihaplanmaya, ağrıya ve zamanla yapışıklıklara neden olabilir. Halk arasında yumurtalıktaki formu "çikolata kisti" olarak da bilinir. Üreme çağındaki kadınların önemli bir bölümünde görülebilen sık bir durumdur.

Endometriozis neden olur?

 
Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Adet kanının geriye doğru akması, bağışıklık sistemindeki farklılıklar, hormonal etkiler ve genetik yatkınlık gibi birkaç mekanizmanın rol oynadığı düşünülür. Ailesinde endometriozis olan kadınlarda görülme olasılığı daha yüksektir.

Hangi belirtilere dikkat edilmeli?

 
Belirtiler kişiden kişiye çok değişir. Bazı kadınlar ciddi şikâyet yaşarken bazılarında hiçbir belirti olmayabilir. En sık görülenler şunlardır:

• Günlük hayatı etkileyecek düzeyde şiddetli adet sancısı
• Adet dönemi dışında da süren kasık ve pelvik ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Adet döneminde bağırsak hareketleri veya idrar yaparken ağrı
• Ağır veya düzensiz adet kanaması
• Gebe kalmakta zorluk

Adet sancısının "normal" olduğunu düşünüp şikâyetleri yıllarca ertelemek tanının gecikmesine yol açabilir. Ağrınız yaşam kalitenizi etkiliyorsa mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurun.

Endometriozis tanısı nasıl konur?

 
Süreç, şikâyetlerinizin ayrıntılı dinlenmesi ve jinekolojik muayene ile başlar. Ultrasonografi, özellikle yumurtalık kistlerinin görülmesinde yardımcı olur. Gerekli durumlarda manyetik rezonans (MR) görüntüleme istenebilir. Kesin tanı bazı olgularda laparoskopi (kapalı yöntemle karın içinin görüntülenmesi) ile konur.

Endometriozis tedavisi nedir? 

 
Tedavi; yaşa, şikâyetlerin şiddetine, hastalığın yaygınlığına ve çocuk isteğine göre planlanır. Ağrı kesiciler, hormonal tedaviler ve gerekli durumlarda cerrahi seçenekler arasında yer alır. Gebelik planlayan kadınlarda yaklaşım ayrıca değerlendirilir. Endometriozis tanısı almak, gebe kalınamayacağı anlamına gelmez; birçok kadın doğal yolla veya destekle gebe kalabilir.

Neler yapılabilir?

 
Düzenli jinekolojik kontroller, şikâyetlerin not edilmesi (ağrının ne zaman başladığı, şiddeti, adet döngüsüyle ilişkisi), doktorun önerdiği tedaviye uyum ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürece katkı sağlayabilir. İlaçları kendi başınıza başlamayın veya bırakmayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetleriniz varsa kadın doğum uzmanınıza başvurun.