Gebelikte İdrar Kaçırma Nedir?

Gebelikte idrar kaçırma, öksürme, hapşırma, gülme, eğilme veya zıplama gibi karın içi basıncın arttığı anlarda istemsiz idrar sızmasıdır. Tıpta "stres tipi idrar kaçırma" olarak adlandırılır. Bazı kadınlarda ise ani ve güçlü bir idrar yapma isteği sırasında tuvalete yetişememe şeklinde görülür. Gebelikte oldukça sık rastlanan bir durumdur ve birçok kadın bunu söylemekten çekindiği için sessizce yaşar. Oysa utanılacak bir durum değildir; çoğu zaman doğumdan sonra düzelir ve uygun önlemlerle kontrol altına alınabilir.

Gebelikte idrar kaçırma neden olur? 

 
Gebelikte birkaç etken bir araya gelir. Büyüyen rahim mesaneye baskı yapar, gebelik hormonları (özellikle progesteron ve relaksin) pelvik taban kaslarını ve bağ dokusunu gevşetir, mesane kapasitesi azalır. Şu durumlarda görülme olasılığı daha yüksek olabilir:

• Birden fazla gebelik ve doğum öyküsü
• Gebelik öncesinde de hafif idrar kaçırma şikâyetinin olması
• Fazla kilo veya obezite
• Kronik öksürük veya kabızlık
• İleri anne yaşı
• Sigara kullanımı
• İkiz gebelikler veya iri bebek

Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?

Tek başına hafif idrar sızıntısı çoğu zaman gebeliğe bağlıdır. Ancak aşağıdaki durumlarda sebebi araştırmak gerekir:

• İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kötü kokulu veya bulanık idrar (idrar yolu enfeksiyonu belirtileri olabilir)
• Ateş, bel veya yan ağrısı
• İdrarda kan görülmesi
• Sürekli ve kontrolsüz su gelmesi
• Vajinadan sıvı gelmesi

Bu noktada önemli bir ayrım vardır: Bazen idrar sızıntısı sanılan şey, aslında bebeği çevreleyen su kesesinin sızıntısı (erken membran yırtılması) olabilir. Sıvının idrar mı yoksa amniyon sıvısı mı olduğundan emin olamıyorsanız beklemeden doktorunuza veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Gebelikte idrar kaçırma tanısı nasıl konur?

Şikâyetlerinizin ayrıntılı dinlenmesi ve muayene ile başlanır. İdrar tahlili ve gerekirse idrar kültürü, enfeksiyonu dışlamak için önemlidir. Sıvı kaçağından şüphelenilirse ek testler yapılabilir. Çoğu zaman başka ileri incelemeye gerek kalmaz.

Takip ve yaklaşım

Hafif olgularda tedavi, yaşam tarzı düzenlemeleri ve egzersizlerle yönetilir. Enfeksiyon varsa uygun tedavi başlanır. Gebelikte kullanılabilecek ilaçlar sınırlı olduğu için ilaç kararını doktorunuz verir. Kendi başınıza ilaç, bitkisel ürün veya takviye kullanmayın.

Neler yapılabilir?

Pelvik taban (kegel) egzersizlerini öğrenmek ve düzenli yapmak en çok önerilen yöntemdir. Egzersizin doğru yapılması önemlidir, gerekirse doktorunuzdan ya da pelvik taban fizyoterapistinden yönlendirme isteyin. Diğer önlemler:

• Gün içinde yeterli sıvı almak (kısıtlamak şikâyeti azaltmaz, enfeksiyon riskini artırabilir)
• Akşam saatlerinde ve yatmadan önce sıvı alımını ölçülü tutmak
• Kafein ve gazlı içecekleri azaltmak
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenmek
• Tuvalet ihtiyacını uzun süre ertelememek
• Sağlıklı kilo artışına dikkat etmek
• Gerektiğinde ped kullanmak ve kişisel hijyene özen göstermek

Doğum sonrası dönem

Birçok kadında şikâyet doğumdan sonraki haftalar ve aylar içinde azalır. Ancak bazı kadınlarda devam edebilir. Doğumdan sonra da pelvik taban egzersizlerine devam etmek yararlıdır. Şikâyet birkaç ay geçmesine rağmen sürüyorsa kadın doğum uzmanınıza veya ürojinekoloji uzmanına başvurun. Doğum şeklinin idrar kaçırma üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişir; bu konuyu doktorunuzla gebelik boyunca konuşabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. İdrar yaparken yanma, ateş, idrarda kan ya da vajinadan sıvı gelmesi gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktorunuza veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.