Gestasyonel Hipertansiyon (Gebelik Tansiyonu) Nedir?

Gestasyonel hipertansiyon, gebelik öncesinde tansiyon sorunu olmayan bir kadında gebeliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan yüksek tansiyondur. Halk arasında "gebelik tansiyonu" olarak bilinir. Preeklampsiden farkı, idrarda protein kaybı ve diğer organ bulgularının bulunmamasıdır. Ancak gebelik tansiyonu olan bazı kadınlarda tablo ilerleyerek preeklampsiye dönüşebildiği için düzenli ve yakın takip gerekir. Doğumdan sonra tansiyon çoğu zaman birkaç hafta içinde normale döner.

Gebelikte tansiyon neden olur?

 
Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Plasenta ve rahim damarları arasındaki uyumla ilgili değişikliklerin rol oynadığı düşünülür. Şu durumlarda görülme olasılığı daha yüksektir:

• İlk gebelik
• Önceki gebeliklerde gebelik tansiyonu veya preeklampsi öyküsü
• İkiz ve üçüz gebelikler
• İleri anne yaşı
• Gebelik öncesi fazla kilo veya obezite
• Ailede yüksek tansiyon öyküsü
• Diyabet veya böbrek hastalığı

Bu risklerin olmaması da hastalığın görülmeyeceği anlamına gelmez.

Gebelikte tansiyonun belirtileri var mı?

Çoğu zaman hiçbir belirti vermez ve rutin kontrollerde tansiyon ölçümüyle fark edilir. Bu yüzden her gebelik kontrolünde tansiyon ölçülmesi çok önemlidir. Aşağıdaki belirtilerden biri fark edildiğinde beklemeden doktora veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• Geçmeyen şiddetli baş ağrısı
• Görmede bulanıklık veya gözde ışık çakmaları
• Üst karın bölgesinde, özellikle sağ tarafta ağrı
• Ani ve belirgin yüz, el ve ayak şişliği
• Nefes darlığı
• Bebek hareketlerinde azalma

Gebelikte yüksek tansiyon tanısı nasıl konur?

Tanı, farklı zamanlarda yapılan tansiyon ölçümlerinde yüksek değerlerin saptanmasıyla konur. Preeklampsiyi dışlamak için idrar tahlili ve gerekli görülürse kan tahlilleri istenir. Bebeğin gelişimi ve su miktarı ultrasonla, gerekirse plasental kan akımı Doppler ile değerlendirilir.

Gebelikte yüksek tansiyon takibi ve yaklaşım

Takip sıklığı tansiyon değerlerine ve gebelik haftasına göre belirlenir. Hafif olgularda evde tansiyon takibi ve sık kontrollerle izlem yapılabilirken, bazı durumlarda ilaç tedavisi veya hastanede gözlem gerekebilir. Tansiyon ölçümlerini düzenli not etmek, kontrollerde doktorunuza yardımcı olur. Doğumun zamanı ve şekli; tansiyonun kontrol durumuna, gebelik haftasına ve bebeğin durumuna göre kadın doğum uzmanı tarafından planlanır. İlaçları kendi başınıza başlamayın veya bırakmayın.

Neler yapılabilir?

Tüm gebelik kontrollerine düzenli gitmek, doktorun önerdiği ölçüm ve ilaç planına uymak, dengeli beslenmek, sigara ve alkolden uzak durmak ve doktorunuzun uygun gördüğü ölçüde hareketli kalmak önemlidir. Tuz kısıtlaması ve istirahat konusunda kendi başınıza karar vermeyin; bu konuda doktorunuzun önerisine uyun.

Doğum sonrası dönem

Doğumdan sonra tansiyon bir süre izlenmeye devam eder. Nadiren doğum sonrasında da tansiyon yükselebilir veya preeklampsi ortaya çıkabilir, bu yüzden baş ağrısı, görme bozukluğu gibi belirtilere dikkat etmek gerekir. Gebelik tansiyonu geçirmiş kadınlarda ileride kalıcı yüksek tansiyon gelişme olasılığı daha yüksek olabildiği için, doğumdan sonra da düzenli tansiyon kontrolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları önerilir. Sonraki gebeliklerde bu öykünüzü doktorunuza mutlaka belirtin.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, üst karın ağrısı veya bebek hareketlerinde azalma yaşıyorsanız vakit kaybetmeden doktorunuza veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.