Ultrasonda “Kordon Dolanmış” Dendi: Panik Yapmadan Önce Bunu Okuyun

Afyonkarahisar'da gebelerimde en sık kaygılardan birisi, "Bebeğin başına kordon dolanmış, oksijensiz kalır mı?" Daha sonra sorular arka planda birleştirilmiş gelir. "Her kordonun dolanması sezaryen sebebi midir? " "Bebeğimde kordon dolanması var bebeğime birşey olur mu" 

Kısa cevap: Kordon dolaşması çok sayıda bulunmakta ve çoğu zaman bebeğe zarar verilmemektedir. Tek başına sezaryenin nedeni değildir. Ama programın hareketlerindeki değişiklikler asla “kordon yapılmıştır, normaldir” diyerek geçiştirmeyin.

Muayenehanemde ultrason sırasında “bebeğin boynunda kordon var” donanımları anda içindekiler ki ifade değişir. Bu cümle, belki de gebeliğin en çok korkutan cümlelerinden biridir. Bu yazıda korkunun ne kadarının gerçek, ne kadarının yanlış bilgi olduğunu anlatacağım.

Kordon dolaşması ne kadar vardı?

Her dört doğumdan yaklaşık birinde bulunan uzunlukta en az bir tur kordon bulunur. Yani bu bir olasılık ya da anormallik değil, gebeliğin sık görülen bir çeşididir. Bebek rahim içi sıvı dolu bir yapıya sahiptir, sürekli hareket eder, kordon da uzun ve esnek bir yapıdır. Bu nedenle zaman zaman boyna, kola ya da bacağa yapılabilir. Dolanma, üreme boyunca da çözülüp yeniden oluşabilir.

“Bebekbalmaz mı?”

Hayır, çoğu zaman boğulmaz. Bunun iki nedeni var:

1. Bebek rahim içinde akciğeriyle nefes almaz. Oksijenini kordon ve plasenta yoluyla alır. Boynun çevresindeki kordon, nefes borusunu sıkmak gibi bir risk taşımaz.
2. Kordon korunmuş bir yapıdır. Damarlar, Wharton jölesi denen yumuşak, jelatinimsi bir doku içinde yer alır. Bu doku damarların kolay kolay sıkışmasını engeller.

Kordon dolanması nadiren de olsa sorun çıkarabilir. Çok sıkı olduğunda, birden fazla tur dolandığında ya da doğum sırasında çekilme olduğunda kordondan geçen kan akışı azalabilir. Bu risk gerçektir ama düşüktür ve izlem ile büyük oranda yönetilebilir.

Yaygın yanlış inanışlar

“Kollarımı kaldırınca kordon dolandı.”
Bu doğru değildir. Annenin kollarını kaldırması, esneme yapması, asma ya da yüksek raflara uzanması kordon dolanmasına yol açmaz. Kendinizi suçlamanıza gerek yok.

“Sırt üstü ya da şu yönde yatınca kordon dolandı.”
Annenin pozisyonu kordon dolanmasını belirleyen bir faktör değildir. (Üçüncü trimesterde sırt üstü uyumak başka bir konudur ve ayrı bir yazının konusu olabilir.)

“Kordon dolanması varsa mutlaka sezaryen gerekir.”
Bu da doğru değildir. Ultrasonda kordon dolanması görülmesi tek başına sezaryen endikasyonu oluşturmaz. Kordon dolanmalı bebeklerin büyük çoğunluğu normal doğum yapar. Karar, doğum sırasındaki bebeğin kalp atım takibine ve annenin genel durumuna göre verilir.

“Ultrasonda görülmüyorsa kordon dolanması yoktur.”
Ultrason, kordon dolanmasını belli oranda gösterebilir ama her zaman kesin sonuç vermez. Kordon görüntüde dolanmış gibi görünüp doğumda çıkmayabilir, ya da tersi olabilir.

Kordon dolanması varsa neye dikkat etmelisiniz?

Burada asıl önemli nokta, dolanmanın kendisinden çok bebeğin davranışıdır.

• Bebeğinizin olağan hareket düzenini tanıyın.
• Hareketlerde belirgin azalma ya da değişiklik fark ederseniz bekleme yapmayın, aynı gün başvurun.
• “Zaten kordon dolanmış, o yüzden hareketi azalmıştır” diye düşünmeyin. Hareket azalmasının nedeni kordon olabilir de olmayabilir de. Bunu ayırt etmek sizin değil, muayenenin işidir.
• Hareket azalması olduğunda başvuru nedeniniz kordon bilgisi değil, hareketteki değişikliktir.

Doğum sırasında ne olur?

Doğum sırasında bebeğin kalp atımları sürekli ya da düzenli aralıklarla izlenir. Kordon dolanması varsa, kasılmalar sırasında bebeğin kalp atımlarında geçici yavaşlamalar görülebilir. Bunların çoğu iyi huyludur ve yakın takiple yönetilir. Kalp atımlarında endişe verici bir patern olursa ekip müdahale eder.

Bebek doğarken kordon boynunda fark edilirse genellikle şu yollar izlenir:

• Gevşekse başın üzerinden kaydırılır.
• Sıkıysa iki yerden klemplenip kesilir ya da bebeğin vücudu doğarken kordon boşaltılır.

Bu, doğum ekibinin çok sık karşılaştığı ve rutin olarak yönettiği bir durumdur.

Şu anda hemen başvurunuz

• bebeğin hareketlerinde azalma ya da hiç hissetmeme
• Hareketlerin düzenindeki belirgin değişiklik
• Su gelmesi, kanama ya da düzenli kasılma gibi doğum belirtileri
• İçinizde “bir şeyler yolunda gitmiyor” hissi

Özetle hatırlamanız gerekenler

• Kordon dolanması sık görülen bir durum, çoğu zaman sorun yaratmıyor.
• Bebek kordon yoluyla oksijen depolamak için boğulmaz.
• Anne hareketlerinin kordon dolanması neden olmaz.
• Tek başına sezaryenin nedeni değildir.
• Önemli olan dolanmanın kendisinden çok, hareketlerin hareketleri ve doğum sırasındaki takiptir .
• Hareketlerde değişiklik varsa beklemeyin.

Sizi korkutmak için değil, doğru bilgiyle bağışlamak için. Bilgi, korkunun en iyi ilacıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel incelemenin yerini tutmaz. Gebeliğinizle ilgili endişeleriniz için lütfen Afyonkarahisar'da bulunan polikiniğime başvurunuz.

Dr. İsa Şükrü ÖZ
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Afyonkarahisar ÖZel Fuar Hastanesi